عشق تشعشع فروغ رخ دلدار ازلي است كه تابشش خرمن وجود عاشق را چون پروانه اي مجذوب به كلام شعله هاي جانسوز خويش جذب مي كنند. هنر، زيباترين جلوه ي محبت و تابش انواري از خورشيد عالم تاب عشق است .
نوای موسیقی را بنگرید ، یکجا آب و یکجا آتش ، موسيقي به عنوان يكي از ركن هاي اساسي هنر بر سه نوع است. اول ؛ نشاط انگيز؛ دوم احساس انگيز و سوم خيال انگيز است .

موسيقي تحمل رنج را آسان مي سازد تا آنجا كه مفهوم گذشت زمان را از ميان بر مي دارد . در اين مجال به معرفي يكي از سازهاي اصيل ايراني مي پردازيم . سازي به نام تنبور كه سابقه بسيار زيادي دارد و يكي از شگفت انگيزترين و مرموزترين سازهاي باستاني خاورميانه به شمار مي رود. پيدايش اين ساز به دوران باستان يعني هزاره سوم قبل از ميلاد مسيح باز مي گردد.
جناب مولانا حسين مي فرمايند :كه تنبور در آن زمان پيدا شد كه روح و قالب آدم ايستاده بود . و در جائي ديگر مي فرمايند چون روح از تشريف و دخول بر پيكر آدم اول (ع) خودداري كرد ، به جهت ترغيب روح براي اجراي او به اشاره ي حضرت حق ، فرشته اعظم مقام طرز را با تنبور نواخت ؛ روح با شنيدن آن آهنگ حقاني سرخوش گرديد و مستانه به كالبد مذكور وارد گشت و همچنين منقول است كه تنبور استاد همه سازهاست و بر مبناي نقاشي وتصاوير مينياتوري از سلسله هاي گوناگون ، تنبور، كهن ترين ساز ايراني مي باشد .

تنبور به عنوان ساز عالي و اختصاصي اعجوبگان هنر موسيقي تبديل شده بود و اين ساز در نزد مردم خيلي مشهور بود زيرا در اين ساز نغمه ها از قسمتهاي تارهاي كه در آن به كار رفته خارج مي شوند . همچنین سازهای اصیلی همچون تار و سه تار ، مشتقی از این ساز هستند.

نگاهي به ساز تنبور از دير باز تاكنون :
اين ساز در قديم دو سيم داشته و مضرابي بوده كه با انگشتان دست راست نواخته مي شود و هنگام نواختن پنج انگشت دست را بايد به كار برد و هم اكنون در كرمانشاه معمول است . برخلاف عود كه دسته اي كج دارد ، دسته ي طنبور راست وبلند است و مانند تار پرده بندي مي شود ولي عده ي پرده هاي آن كمتر است.
در قديم دو نوع طنبور به نام هاي خراساني و بغدادي معمول بوده . طنبور يا تنبور ساز معروف است و اين معرب تونبره كه لغت هنري است به معني كدوي تلخ و چون اين ساز را در اصل از كدو ساخته اند . در لغت نامه برهان قاطع تنبور بر وزن زنبور ، سازي است مشهور و معرب آن طنبور مي باشد .
نوعي ديگر از تنبور كه در كرمانشاهان ، كردستان و لرستان مورد استفاده قرار مي گيرد . كاسه ي اين ساز گلابي شكل بوده و از چوب درخت توت ساخته مي شود ، داراي صفحه اي نازك و دسته اي از چوب درخت گردو مي باشد .
تنبور در منطقه ي كرمانشاه سازي مقدس و قابل احترام مي باشد . نوازنده قبل و بعد از نوازندگي ، آن را با احترام تمام مي بوسد .
از نوازندگان مشهور اين ساز مي توان مرحوم سيد امرا... شاه ابراهيمي ، درويش امیر حياتي ، كيخسرو پور ناظري و مرحوم سيد خليل عالي نژاد را نام برد.
اين ساز داراي چهارده مقام حقاني مي باشد كه از معروف ترين آنها مقام هاي جلوشاهي طرز و ساروخاني و سحري را مي توان نام برد .

ساسان پيري
 

 
 
 
 

Powered By : Miadgah Group